Nga ra mắt chip AI "Made in Russia" đầu tiên: Xử lý 30 TOPS, hoạt động không cần Internet

Trong bối cảnh bị hạn chế tiếp cận các công nghệ bán dẫn từ phương Tây, Nga vừa giới thiệu LinQ HX – chip gia tốc AI đầu tiên được phát triển hoàn toàn bằng công nghệ trong nước. Với khả năng xử lý AI ngay trên thiết bị, không cần kết nối Internet và đạt hiệu năng 30 TOPS, LinQ HX được kỳ vọng phục vụ các ứng dụng tự hành, giám sát, drone và y tế tại biên (edge AI).

Sau nhiều năm chịu tác động từ các lệnh hạn chế xuất khẩu chip bán dẫn của phương Tây, Nga đang đẩy mạnh chiến lược tự chủ công nghệ AI. Tại triển lãm công nghiệp quốc tế Innoprom 2026 diễn ra ngày 8/7, công ty HighTech thuộc Technopolis Moscow đã chính thức giới thiệu LinQ HX – chip gia tốc AI đầu tiên được thiết kế và sản xuất hoàn toàn từ hệ sinh thái nội địa.

Theo HighTech, LinQ HX không sử dụng linh kiện hay giấy phép công nghệ nước ngoài. Sản phẩm được phát triển dựa trên vi xử lý LinQ H1M, vốn đã được Bộ Công Thương Nga chứng nhận trước đó.

Điểm nổi bật của LinQ HX là khả năng xử lý AI hoàn toàn tại thiết bị (on-device AI), không cần kết nối Internet hay gửi dữ liệu lên nền tảng đám mây. Toàn bộ quá trình thu thập, xử lý và lưu trữ dữ liệu đều diễn ra trong một hệ thống khép kín, giúp tăng cường bảo mật và giảm độ trễ, đặc biệt phù hợp với các môi trường có kết nối mạng không ổn định hoặc yêu cầu bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt.

Về hiệu năng, LinQ HX đạt 30 TOPS, tương đương khoảng 30.000 tỷ phép tính mỗi giây. Chip có thể vận hành đồng thời tối đa 5 mô hình mạng nơ-ron, với độ trễ chỉ từ 1,5 đến 2,3 mili giây, đáp ứng các tác vụ AI thời gian thực. Công suất tiêu thụ tối đa khoảng 40W cũng giúp sản phẩm phù hợp với các thiết bị di động, robot và nền tảng tự hành có giới hạn về nguồn điện.

HighTech định hướng LinQ HX cho nhiều lĩnh vực ứng dụng khác nhau.

Trong giao thông thông minh, chip có thể thực hiện nhận diện biển báo, phát hiện người đi bộ, phương tiện và các tình huống bất thường ngay trên phương tiện mà không cần truyền dữ liệu về trung tâm xử lý.

Đối với lĩnh vực an ninh, LinQ HX hỗ trợ phân tích video từ hệ thống camera giám sát, nhận diện đối tượng, phát hiện vi phạm và theo dõi đám đông ngay tại thiết bị. Trong khi đó, các hệ thống drone có thể tận dụng chip để kiểm tra hạ tầng, giám sát hoặc hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn với khả năng phân tích hình ảnh theo thời gian thực mà không phụ thuộc vào kết nối mạng.

Trong lĩnh vực y tế, HighTech kỳ vọng LinQ HX sẽ được triển khai trong các thiết bị chẩn đoán và theo dõi bệnh nhân tại những khu vực có hạ tầng Internet hạn chế.

Bên cạnh phần cứng, HighTech cũng đang xây dựng hệ sinh thái phần mềm cho LinQ HX. Chip đã được xác nhận tương thích với Astra Linux – hệ điều hành nội địa được sử dụng rộng rãi trong các cơ quan chính phủ và quốc phòng Nga. Công ty đồng thời ký kết hợp tác với Aquarius và NtechLab nhằm tích hợp LinQ HX vào các nền tảng phân tích video và nhận diện sinh trắc học, với kế hoạch thương mại hóa từ nửa cuối năm 2026.

Sự xuất hiện của LinQ HX diễn ra trong bối cảnh thị trường chip AI xử lý tại biên (Edge AI) đang tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Theo Research Nester, quy mô thị trường này dự kiến tăng từ khoảng 13,2 tỷ USD trong năm nay lên 44,53 tỷ USD vào năm 2035.

Mặc dù nhiều quốc gia đang đầu tư phát triển các giải pháp AI độc lập, LinQ HX là một trong số ít sản phẩm được thiết kế với mục tiêu không phụ thuộc vào bất kỳ nền tảng hay công nghệ bán dẫn nước ngoài nào. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái AI tự chủ của Nga trước những biến động của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.