Kiến thức máy chủ 24-06-2017

Web server là gì? Managed web server là gì?

Web Server là gì? Managed Web Server là gì? Giải đáp từ A-Z

Khi xây dựng website, rất nhiều người chỉ quan tâm đến giao diện, tên miền hay tốc độ truy cập mà quên mất rằng phía sau một website hoạt động ổn định luôn cần một nền tảng xử lý và phân phối nội dung đủ tốt. Đó chính là vai trò của web server.

Cũng từ đây, một câu hỏi khác thường xuất hiện: managed web server là gì, khác gì với web server thông thường và doanh nghiệp có nên sử dụng hay không?

Nếu bạn đang chuẩn bị triển khai website doanh nghiệp, cổng thông tin, landing page, website thương mại điện tử hoặc hệ thống web nội bộ, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của web server và cách chọn mô hình vận hành phù hợp. Theo tài liệu kỹ thuật của MDN và NGINX, web server là phần mềm chạy trên máy chủ để lưu trữ tài nguyên web và xử lý các yêu cầu HTTP; còn theo Google và IBM, mô hình managed hosting/server thường là khi nhà cung cấp chịu trách nhiệm nhiều hơn cho việc cấu hình, vận hành và bảo trì hạ tầng thay cho khách hàng.

Web server là gì?

Web server là phần mềm, đôi khi được dùng để chỉ luôn cả máy chủ chạy phần mềm đó, có nhiệm vụ tiếp nhận yêu cầu từ trình duyệt hoặc ứng dụng khách và trả về nội dung như HTML, CSS, JavaScript, hình ảnh, video hoặc dữ liệu khác qua giao thức HTTP/HTTPS. Nói dễ hiểu hơn, khi người dùng gõ địa chỉ website vào trình duyệt, web server là thành phần đứng ra nhận yêu cầu và gửi nội dung trang web về cho người dùng.

Một web server có thể phục vụ:

website tĩnh
website động
API web
file tải xuống
proxy hoặc reverse proxy cho ứng dụng phía sau

Các nền tảng web server phổ biến hiện nay gồm Apache, NGINX, LiteSpeed và Microsoft IIS. Trong tài liệu chính thức, NGINX cũng mô tả rõ nó có thể hoạt động như một web server, reverse proxy và load balancer.

Web Server là gì? Managed Web Server là gì? Giải đáp từ A-Z

Web server hoạt động như thế nào?

Về nguyên lý, khi người dùng truy cập một website:

Trình duyệt gửi yêu cầu HTTP hoặc HTTPS
Web server tiếp nhận yêu cầu đó
Web server tìm tài nguyên tương ứng
Nếu là nội dung tĩnh, nó trả file trực tiếp
Nếu là nội dung động, nó có thể chuyển yêu cầu sang application server hoặc xử lý qua PHP, Python, Node.js, .NET…
Kết quả cuối cùng được trả lại cho trình duyệt

MDN mô tả web server là nơi lưu trữ file website và phục vụ các tài nguyên đó cho client; NGINX cũng cho thấy web server còn có thể định nghĩa URL nào sẽ được xử lý và cách xử lý từng request.

Web server khác gì với hosting?

Đây là điểm nhiều người dễ nhầm.

Web server là phần mềm hoặc hệ thống dùng để phục vụ nội dung web
Hosting là dịch vụ cung cấp hạ tầng để website có thể chạy trên internet

Nói cách khác, hosting là “dịch vụ bạn thuê”, còn web server là “thành phần kỹ thuật giúp website hoạt động”. Theo AWS và IBM, dịch vụ hosting/web hosting là nơi nhà cung cấp lưu trữ file, vận hành máy chủ và giúp website hoặc web app truy cập được từ internet.

Managed web server là gì?

Managed web server không phải lúc nào cũng là một tên gọi sản phẩm chuẩn hóa tuyệt đối giữa mọi nhà cung cấp, nhưng trong thực tế nó thường chỉ mô hình dịch vụ mà nhà cung cấp chịu trách nhiệm quản trị máy chủ web thay cho khách hàng. Việc này có thể bao gồm cài đặt web server, cấu hình môi trường chạy web, vá lỗi hệ điều hành, cập nhật phần mềm, giám sát tài nguyên, sao lưu, xử lý sự cố và tăng cường bảo mật. Google Cloud mô tả managed hosting là mô hình mà nhà cung cấp chịu trách nhiệm bảo trì máy chủ, gồm cả bảo mật, nâng cấp phần mềm/phần cứng và backup; còn với managed VPS, Google Cloud và IBM đều nêu nhà cung cấp sẽ đảm nhiệm phần quản trị, bảo trì và bảo mật nhiều hơn so với mô hình tự quản trị.

Hiểu đơn giản:

Self-managed web server: bạn tự cài, tự cấu hình, tự bảo trì
Managed web server: nhà cung cấp hỗ trợ hoặc đảm nhiệm phần lớn công việc vận hành

Managed web server thường bao gồm những gì?

Tùy từng đơn vị, một gói managed web server có thể bao gồm:

cài đặt ban đầu
cấu hình Apache, NGINX hoặc IIS
cấu hình SSL
cập nhật hệ điều hành và bản vá
giám sát uptime và tài nguyên
backup định kỳ
hỗ trợ xử lý lỗi cơ bản
tối ưu hiệu năng ở mức hạ tầng
hỗ trợ bảo mật cơ bản như firewall, chống brute force, hardening

Phạm vi cụ thể sẽ khác nhau giữa từng nhà cung cấp, nhưng điểm chung của mô hình managed là giảm gánh nặng vận hành cho khách hàng. Điều này phù hợp với mô tả của Google Cloud và IBM về managed hosting/managed VPS, nơi nhà cung cấp tiếp quản các tác vụ quản trị, cập nhật, backup, bảo mật và tối ưu vận hành.

Khi nào nên dùng managed web server?

Managed web server đặc biệt phù hợp khi:

doanh nghiệp không có đội ngũ quản trị server riêng
website là kênh kinh doanh quan trọng, cần ổn định cao
muốn giảm rủi ro cấu hình sai hoặc quên vá lỗi
cần tập trung vào nội dung, marketing, bán hàng thay vì kỹ thuật
muốn có đơn vị hỗ trợ nhanh khi website gặp sự cố

Với các website doanh nghiệp, website dịch vụ, cổng thông tin nội bộ hoặc hệ thống web có doanh thu trực tiếp, managed web server thường giúp rút ngắn thời gian xử lý sự cố và giảm sai sót vận hành. Đây cũng là lý do managed services được các nền tảng cloud mô tả như một cách để khách hàng tập trung hơn vào ứng dụng thay vì hạ tầng.

Khi nào không nhất thiết phải dùng managed web server?

Bạn có thể chưa cần managed web server nếu:

bạn hoặc đội kỹ thuật đã có kinh nghiệm sysadmin
hệ thống đơn giản, ít thay đổi
website nhỏ, tải thấp
muốn tối ưu chi phí ở mức thấp nhất
cần quyền kiểm soát rất sâu ở mọi lớp cấu hình

Trong trường hợp này, self-managed server có thể tiết kiệm hơn, nhưng đổi lại bạn phải tự chịu trách nhiệm với các phần như vá lỗi, backup, theo dõi log, tối ưu hiệu năng và xử lý sự cố.

Lợi ích của managed web server

1. Giảm gánh nặng vận hành

Thay vì dành thời gian cho cài đặt, cập nhật, kiểm tra log hay vá lỗi, doanh nghiệp có thể tập trung cho nội dung, marketing, bán hàng hoặc phát triển sản phẩm.

2. Hạn chế rủi ro do thiếu chuyên môn

Nhiều lỗi website không đến từ phần mềm ứng dụng mà đến từ cấu hình server, phân quyền sai, thiếu backup hoặc quên cập nhật. Managed service giúp giảm các lỗi kiểu này.

3. Dễ mở rộng và chuẩn hóa

Khi website phát triển, nhà cung cấp có thể hỗ trợ nâng cấp tài nguyên, tối ưu web server, bổ sung cache hoặc điều chỉnh cấu hình hệ thống nhanh hơn.

4. Tăng độ ổn định

Một môi trường được giám sát tốt thường giúp phát hiện sớm tình trạng CPU/RAM cao, đầy ổ cứng, lỗi SSL hoặc tiến trình web bị treo.

Các lợi ích này phù hợp với cách Google Cloud, IBM và AWS mô tả managed/hosting services: giảm phần việc vận hành hạ tầng cho khách hàng và giúp họ tập trung hơn vào ứng dụng, bảo mật và độ ổn định.

Hạn chế của managed web server

Dù có nhiều lợi ích, managed web server không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu tuyệt đối.

chi phí thường cao hơn self-managed
mức độ can thiệp sâu có thể bị giới hạn tùy gói dịch vụ
phạm vi hỗ trợ không phải nhà cung cấp nào cũng giống nhau
một số đơn vị chỉ managed ở mức hạ tầng, không hỗ trợ lỗi ứng dụng

Vì vậy, trước khi chọn dịch vụ, doanh nghiệp cần hỏi rất rõ: họ managed đến đâu.

Managed web server khác managed hosting như thế nào?

Trong nhiều trường hợp thực tế, hai khái niệm này khá gần nhau và có thể được dùng thay thế trong ngữ cảnh thương mại. Tuy nhiên, nếu phân biệt kỹ hơn:

Managed hosting thường nói rộng hơn về dịch vụ lưu trữ và vận hành website hoặc ứng dụng
Managed web server thường nhấn mạnh vào lớp máy chủ web và các thành phần trực tiếp phục vụ website

Tùy nhà cung cấp, “managed web server” có thể là một phần của dịch vụ managed hosting, managed VPS hoặc managed cloud server. Google Cloud mô tả managed hosting và managed VPS theo hướng nhà cung cấp tiếp quản phần bảo trì, bảo mật và quản trị; do đó trên thị trường, các thuật ngữ này đôi khi chồng lấn nhau.

Doanh nghiệp nên chọn web server nào?

Việc chọn nền tảng web server phụ thuộc vào ứng dụng và đội ngũ vận hành:

Apache: phổ biến, linh hoạt, tương thích rộng
NGINX: mạnh về hiệu năng, reverse proxy, xử lý đồng thời tốt
LiteSpeed: được ưa chuộng ở nhiều môi trường hosting thương mại
IIS: phù hợp hệ sinh thái Microsoft/.NET

NGINX trong tài liệu chính thức nhấn mạnh thế mạnh web serving, reverse proxy và load balancing, nên thường phù hợp với website hiện đại cần hiệu năng và khả năng mở rộng tốt.

Khi chọn dịch vụ managed web server cần hỏi gì?

Trước khi thuê dịch vụ, bạn nên hỏi rõ các điểm sau:

nhà cung cấp quản trị những phần nào
có hỗ trợ 24/7 không
có backup tự động không
có hỗ trợ SSL, firewall, monitoring không
có hỗ trợ tối ưu NGINX/Apache/IIS không
có hỗ trợ xử lý sự cố ứng dụng không, hay chỉ hạ tầng
có SLA uptime không
có hỗ trợ mở rộng tài nguyên nhanh không
dữ liệu đặt ở đâu
có snapshot hoặc restore theo yêu cầu không

Những câu hỏi này rất quan trọng vì theo Google Search Central, nội dung hữu ích nên giải quyết đúng nhu cầu thực tế của người đọc; còn với người dùng dịch vụ, giá trị không nằm ở thuật ngữ “managed” mà nằm ở phạm vi hỗ trợ thật sự.

Kết luận

Nếu hiểu đơn giản, web server là thành phần giúp website nhận và trả dữ liệu cho người dùng qua HTTP/HTTPS. Còn managed web server là mô hình mà nhà cung cấp hỗ trợ hoặc đảm nhiệm phần lớn việc vận hành máy chủ web, giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng kỹ thuật, tăng độ ổn định và hạn chế rủi ro do cấu hình sai hoặc thiếu giám sát.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, managed web server thường là lựa chọn đáng cân nhắc nếu website đóng vai trò quan trọng trong kinh doanh nhưng đội ngũ kỹ thuật còn mỏng. Ngược lại, nếu đã có năng lực quản trị hệ thống tốt, mô hình tự quản trị có thể giúp tối ưu chi phí và kiểm soát sâu hơn.

FAQ

Web server là gì?

Web server là phần mềm chạy trên máy chủ để tiếp nhận yêu cầu HTTP/HTTPS và trả về nội dung website như HTML, ảnh, CSS, JavaScript hoặc dữ liệu khác cho người dùng.

Managed web server là gì?

Managed web server là dịch vụ mà nhà cung cấp hỗ trợ hoặc đảm nhiệm việc cài đặt, bảo trì, cập nhật, backup, giám sát và bảo mật máy chủ web cho khách hàng.